İstanbul, 8 Eylül (Hibya) – A1 Capital Günlük Analiz'de, 2021'den bu yana açıklanan Orta Vadeli Program (OVP) ve TCMB Enflasyon Raporu 3’ün cari yıl ve bir sonraki yıl enflasyon beklentileri karşılaştırılarak, hangi kurumun tahmin patikasında gerçekleşmelere daha yakın olduğunun değerlendirildiği belirtildi.
A1 Capital Günlük Analizi’ne göre; cari yıl tahminlerinde OVP'nin, TCMB Enflasyon Raporu III'e kıyasla genel olarak daha gerçekçi bir performans sergilediği aktarıldı. Özellikle 2022, 2023, 2024 ve 2025 gerçekleşmelerinde OVP'nin tahmin hatasının daha düşük olduğu ifade edildi.
Buna karşılık, bir yıl sonrasına yönelik tahminlerde her iki kurumun performansının ciddi biçimde bozulduğu belirtildi. Buna göre temel sorunun yılın ikinci yarısında enflasyonun seviyesini görmekten ziyade, enflasyonun orta vadeli patikasını öngörmekte ortaya çıktığı değerlendirildi.
2021 yılında yıl sonu enflasyonu yüzde 36,08 olurken, OVP yüzde 16,2, Enflasyon Raporu III ise yüzde 14,1 tahmininde bulundu. Böylece OVP yaklaşık 19,9 puan, TCMB ise 22 puan aşağıda kaldı. Her iki tahminin de yılın son bölümünde ortaya çıkan kur şoku ve fiyatlama davranışındaki kırılmayı yakalayamadığı belirtildi.
2022'de gerçekleşme yüzde 64,27 olurken, OVP'nin yüzde 65'lik tahmini 0,73 puanlık farkla gerçekleşmeye oldukça yakın kaldı. TCMB'nin yüzde 60'lık tahmini ise yaklaşık 4,3 puan aşağıda kaldı. Bu dönemin, dosyadaki bütün yıllar içerisinde OVP'nin en başarılı tahminlerinden biri olduğu ifade edildi.
2023'te enflasyon yüzde 64,77 olarak gerçekleşirken, OVP'nin yüzde 65'lik tahmini yalnızca 0,23 puanlık farkla gerçekleşmeye yakın oldu. TCMB'nin Enflasyon Raporu III'teki yüzde 58'lik tahmini ise yaklaşık 6,8 puanlık aşağı yönlü hataya işaret etti. Böylece 2022 ve 2023 birlikte değerlendirildiğinde, cari yıl tahminlerinde OVP'nin belirgin bir üstünlük gösterdiği aktarıldı.
2024'te gerçekleşen yüzde 44,38'lik enflasyona karşılık OVP yüzde 41,5, TCMB ise yüzde 38 tahmininde bulundu. OVP yaklaşık 2,9 puan, TCMB ise yaklaşık 6,4 puan aşağıda kaldı. 2025'te de benzer bir tablo ortaya çıktı. Yüzde 30,89 olarak gerçekleşen enflasyona karşı OVP yüzde 28,5 ile 2,4 puan, TCMB ise yüzde 27 ile 3,9 puan aşağıda kaldı.
OVP'nin açık biçimde daha başarılı olduğu, ayrıca 2021'deki olağanüstü sapma dışarıda bırakıldığında farkın daha da belirginleştiği belirtildi. Buna göre 2022-2025 döneminde OVP'nin ortalama mutlak hatası yaklaşık 1,6 puan olurken, TCMB'nin ortalama mutlak hatası yaklaşık 5,3 puan olarak hesaplandı. Böylece yakın dönem enflasyon seviyesini yakalamakta OVP'nin oldukça güçlü bir performans gösterdiği ifade edildi.
Gelecek yıl tahminlerinin ise daha dikkat çekici bir tablo ortaya koyduğu aktarıldı. 2021'de OVP'nin 2022 enflasyonu için yüzde 9,8, TCMB'nin ise yüzde 7,8 tahmininde bulunduğu, ancak gerçekleşmenin yüzde 64,27 olduğu belirtildi. Her iki tahminin de büyük ölçüde gerçekleşmeden saptığı ifade edildi.
2022'de yapılan 2023 tahmininde OVP yüzde 24,9, TCMB yüzde 19,2 öngörürken, gerçekleşme yüzde 64,77 oldu. OVP yaklaşık 40 puan, TCMB ise yaklaşık 46 puan aşağıda kaldı. 2023'ten 2024'e geçerken tablonun bir miktar düzeldiği, OVP ve TCMB'nin her ikisinin de yüzde 33 tahmininde bulunmasına karşın 2024 enflasyonunun yüzde 44,38 olarak gerçekleştiği belirtildi. Böylece yaklaşık 11,4 puanlık hata oluştu.
2024'te açıklanan 2025 tahminlerinde ise OVP yüzde 17,5, TCMB yüzde 14 tahmininde bulundu. Enflasyonun yüzde 30,89 olarak gerçekleşmesiyle OVP 13,4 puan, TCMB ise yaklaşık 16,9 puan aşağıda kaldı. Bu durumda da OVP'nin daha az yanıldığı, ancak mutlak sapmaların seviyesinin halen oldukça yüksek olduğu ifade edildi.
Türkiye'de son 5 yıllık dönemde kurumların cari yıl enflasyonunu tahmin etme kabiliyetinin ciddi şekilde iyileştiği, ancak orta vadeli dezenflasyon hızını tahmin etme konusunda sistematik iyimserliğin devam ettiği değerlendirildi.
Yıl ilerledikçe kur, ücret, enerji, vergi, iç talep ve fiyatlama davranışları hakkında daha fazla bilgi elde edilmesi nedeniyle tahminlerin gerçeğe hızla yaklaştığı, ancak bir sonraki yıla bakıldığında modellerin çoğu kez enflasyonun düşüş hızını gerçekleşenden daha yüksek varsaydığı belirtildi.
OVP ile TCMB arasındaki farkın da önem taşıdığına dikkat çekilirken, OVP'nin tahminlerinin genel olarak TCMB Enflasyon Raporu III'e göre daha yüksek olduğu ve bu nedenle gerçekleşmelere daha yakın çıktığı aktarıldı. TCMB tahminlerinde ise özellikle geçmiş yıllarda dezenflasyon varsayımının daha güçlü olduğu, bu nedenle gerçekleşmeler yukarıda kaldığında TCMB'nin tahmin hatasının büyüdüğü ifade edildi.
Hibya Haber Ajansı
